Patroontjes in de startdatum van oorlogen

Van een hovenier uit West-Groningen kreeg ik een wiskundig raadsel doorgestuurd. De Eerste Wereldoorlog is begonnen op 28/7/1914, de Tweede op 1/9/1939. Als je de getallen in die datums bij elkaar optelt krijg je in beide gevallen 68. Op 24/2/2022 viel Rusland Oekraïne binnen. Ook die datum telt op tot 68. Zou dat Poetins begin kunnen zijn geweest van een Derde Wereldoorlog?

Poetin houdt wel van speciale datums kiezen: de vorige keer dat hij Oekraïne binnenviel was dat ook pal na de Olympische Winterspelen. Toen was het in 2014, en veroverde hij de Krim. Zou hij deze datum expres hebben gekozen?

Helaas, zoals zo vaak bij verdachte patroontjes is het waarschijnlijk gewoon toeval. Voor dit raadsel moet je de datums op een rare manier optellen: je moet het jaar eerst splitsen in twee keer twee cijfers. Je telt dus op als 28 + 7 + 19 + 14 = 68, en als 1 + 9 + 19 + 39 = 68, en als 24 + 2 + 20 + 22 = 68.

Als je op deze manier optelt, dan is er in 2022 elke maand wel een dag te vinden waarop je 68 krijgt. 25 januari, 24 februari, 23 maart, enzovoort. Omdat er ongeveer 30 dagen in een maand zitten, wordt de kans dat dit gewoon toeval is al 1 op 30.

Het wordt nog erger. Een jaar als 1939 gebruiken als 19 + 39 is raar. Logischer was geweest om alleen de laatste twee cijfers te gebruiken: dus alleen 39. De datums van de Eerste en Tweede Wereldoorlog tellen in dat geval allebei op tot 49. Om in 2022 ook op het getal 49 uit te komen, had Poetin zijn invasie kunnen beginnen op 26 januari, 25 februari, 24 maart, enzovoort.

We kunnen nu al voor twee dagen per maand een opvallend patroon vinden. De kans op toeval is nu dus twee keer zo groot: 2 op 30, oftewel 1 op 15.

En zo kunnen we nog wel even doorgaan. Wat als je de som van de cijfers neemt? Dus voor 28/7/1914 bereken je 2 + 8 + 7 + 1 + 4 = 22. Voor 1/9/1939 doen we hetzelfde, dat wordt ook 22. Dan had Poetin in 2022 Oekraïne kunnen binnenvallen op 29 juli, 19 augustus, 28 augustus en 9, 18 en 27 september.

Er zijn vast nog meer voorbeelden, maar het idee is nu hopelijk duidelijk: voor heel veel datums kun je wel een zogenaamd opvallend patroon vinden, als je maar even doorzoekt. De kans dat Poetin expres deze datum heeft gekozen als startpunt voor een wereldoorlog, wordt steeds kleiner. Waarschijnlijk is de datum gewoon toeval. Gelukkig maar.

De verdwijntruc met E-nummers

E-nummers zijn door de Europese Unie toegelaten hulpstoffen voor voedsel. Ze hebben niet altijd een goede naam. Zo gebruikte Jumbo kurkuma (E100) om tarwebrood geel te verven en het vervolgens doodleuk te verkopen als “Goudeerlijk maïsbrood”. Ook zijn enkele E-nummers geschrapt omdat uit later onderzoek bleek dat de stof schade kan opleveren voor de gezondheid. Een voorbeeld is Fast Yellow AB (E105). Vanwege hun slechte naam hebben de fabrikanten nu een truc bedacht om de E-nummers van de verpakking te laten verdwijnen.

Lees meervan “De verdwijntruc met E-nummers”

De dalende rijksbijdrage per student

Vandaag was de protestactie van Normaal Academisch Peil (NAP), om te protesteren tegen de dalende rijksbijdrage per student. Men wil jaarlijks € 1,1 miljard extra uitgeven aan wetenschappelijk onderwijs. Alleen zo kan volgens hen “het wetenschappelijk onderwijs in Nederland weer op Normaal Academisch Peil” gekregen worden.

Lees meervan “De dalende rijksbijdrage per student”

Hoe werkt de corona-app CoronaMelder?

Op 2 augustus schreef ik: “Het virus is dus slecht in beeld, en kan zich daardoor rustig verspreiden. Dit zal onvermijdelijk leiden tot nieuwe (lokale) maatregelen, met alle gevolgen van dien. We lijken dus vast te zitten in een cyclus waarbij de coronamaatregelen afwisselend streng en minder streng zijn. Kan dit niet beter?”

Lees meervan “Hoe werkt de corona-app CoronaMelder?”

Het belang van de corona-app

Het aantal coronabesmettingen neemt al een aantal weken steeds sneller toe. Men kan betogen dat dit geen probleem is: de meeste besmettingen vinden nu onder jongvolwassenen plaats, die zelden in het ziekenhuis belanden. De druk op de zorg zou zo beperkt blijven. Zolang het aantal ziekenhuisopnames beperkt blijft, hoeven we niet in te grijpen.

Lees meervan “Het belang van de corona-app”

Verveling en bezorgdheid in tijden van corona

Sinds twee-en-een-halve week (16 maart) werk ik thuis. De regering heeft op advies van het RIVM besloten iedereen te adviseren thuis te werken, om zo de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Dit is een unieke situatie, eentje waar ik later naar zal terugkijken. Vandaar een brief aan mijn toekomstige zelf.

Lees meervan “Verveling en bezorgdheid in tijden van corona”

De wetenschap met Open Access: een voordelig alternatief voor in het internettijdperk

Open Access is veelbelovend. Wetenschappelijke artikelen moeten direct gratis om te lezen worden. Het addertje onder het gras is dat wetenschappers dan geld moeten gaan betalen om te publiceren – voor niets komt immers alleen de zon op. Toch heeft deze nieuwe structuur voor wetenschappers grote voordelen.

Lees meervan “De wetenschap met Open Access: een voordelig alternatief voor in het internettijdperk”

Google Maps voor een fantasiewereld

Sinds 2005 kan iedereen de wereld verkennen met Google Maps. Op deze digitale kaart staan alle steden en wegen. Je kunt inzoomen, uitzoomen en naar een gebied schuiven. Zelf wilde ik ook zo’n kaart maken voor de Minecraftwereld Wereldbouw, een fantasiewereld bezocht door ruim 7500 verschillende spelers. Spelers kunnen de wereld zelf aanpassen, dus de kaart moest automatisch bijgewerkt worden. Hier volgt een wat technisch verhaal over hoe ik die kaart gemaakt heb, zodat hopelijk anderen die een dergelijk programma willen schrijven er wat aan hebben.

Lees meervan “Google Maps voor een fantasiewereld”